अरुण कुमार साह (अनिल)
बिग्रेडियर, पूर्व जनमुक्ति सेना नेपाल
हाल ः राजविराज कारागार, सप्तरी
प्रचण्ड ज्यू,
इतिहास साचिकै निर्मम र कठोर हुन्छ । म तिमीहरूकै स्कूलिङ्गबाट जन्मे हुर्केको पात्रहरू मध्ये एउटा सक्रिय पात्र हुँ । तिमी आज फरक दुनियाँको दोसाधमा छौं । तिमीले महसुस गर या नगर । म भन्ने महसुस गर्दैछु । जीवन रहुन्जेल गर्नेछु पनि । र त आज बन्द पर्खालभित्र विगत भन्दा फरक जीवनको फरक पाटोमा फरक महसुस गर्दैछु । जीवन र जगतलाई फरक दर्शनको सूत्रमा उन्ने कोशिस गर्दैछु । समय सापेक्ष जीवन दर्शनको वास्तविकता नियाल्दैछु ।
सर्वोच्च कमाण्डर प्रचण्ड ज्यू, तिम्रै कारण आज जीउँदो शहिदको पंक्तिमा छु म पनि । हामी त अज्ञान मान्छे थियौं । तिमीले भन्थ्यौ जनयुद्ध लडेपछि मुक्ति पाईन्छ । सायद तिमी र तिम्रो सन्तानले मुक्ति पाए होलान् । तिमीहरूकै कारण आज सारा नेपालीको सपना चकनाचुर भएकोछ र मेरो पनि । शहिद, वन्दी, वेपता, घाईते, अपांगहरूको सपनामाथि खेलवाड भएकोछ । तिमी स्वीकार या नस्वीकार । सारा दुनियाँले स्वीकारी सकेकोछ । म दर्जनौ युद्ध मोर्चामा दर्जनौ बमबारूद र गोलीको छर्रा शरीरमा भिरेकोछु । गर्व छ, पछुतो छैन् मलाई । तर, तिमीहरूले आदर्शलाई पैतालामुनी कुल्चीएर तुच्छ स्वार्थका पछाडी नांगै दौडियौ । तिमीहरूको यो तमासालाई भित्रै देखि धिक्कार्न मन लाग्छ ।
महोदय, अझैं पनि मेरो मष्तिकको गिद्दिमा दर्जन भन्दा बढी छर्रा छ । सुरूवाती गर्मी र जाडो मौषममा पिडाले मुर्छित हुन्छु । चेतना गुमाउनु पर्छ । उपचार सम्भव छैन् । हारेको छु उपचारको दौडाहामा । अहिलेको नेपाली राजनितिमा लागेको कालो कलंक जस्तैछ मेरो जीवनको अनुभूति । सायद यहि सोचेर विगतमा थुप्रै जनयोद्धाहरूले आत्म हत्या सम्म नगरेको होईन । म भन्ने त्यती निच्च र कायर छैन् । म जीउँदो भूत बनी तर्साई रहनेछु जीवनभरी । यो जीउँदो शहिदको उपाधी भन्दा सुन्दर र महान अजरअमर शहिदको जीवन रहेछ । के गर्ने महोदय, म त्यो उपहार पाउन सकिन । त्यसैले खेदछ मलाई । आफ्नै जीवन धिक्कार्छ मलाई सहिद हुन नपाएकोमा ।
प्रधानमन्त्री महोदय, आज सारा घरपरिवार र जनता त्यागेर पागल खाना जेलभित्र जीवन व्यतित गर्दैछु । ५० जना अँटाउने जेलमा ५०० जना अँटेकोछ । त्यसैमा एउटा मेरो जीवन अँटेकोछ । जेलमा अशान्ति र असहियताको विगविगीछ । कति सहनु, कतिलाई सम्झाउनु ? त्यसको पनि सिमा हुन्छ नि । सिमा उलंघन गर्नासाथ असिम बर्वबर्वताको पीडा छ यहाँ । अपमानको सलामीछ । सलामको मलामीछ । कति पटक सजायको भागेदार भए स्वयम थाहा छैन् । सजायको पनि सिमा हुन्छ । यो कस्तो लोकतन्त्र हो ? मुर्खलाई लठ्ठीले हिर्काउनु, बुद्धिमानलाई गाली गर्नु भन्दा वेतर छ ।
प्रधानमन्त्री प्रचण्ड ज्यू, मुलुकमा जति परिवर्तन भए पनि कुनै स्थायी कानुन र संविधान छैन् । सत्य असत्य दुबैको सम्मान जीत छ यहाँ । सत्यलाई असत्यमा वदलिन मिल्छ । यसको लागि वलियो पक्कड र पहुँच हुनुपर्छ । वैधानिक रूपमा कागजी काम पुरा गरे काम फतेह हुन्छ । बलियो पंहुँच र पकड नहुनेहरूको लागी जीवन अन्धकार छ । र उनकै लागी छ कानुनि घेराबन्दी पनि । भएको सहमती पनी कार्यावयनमा छैन् । कानुनी प्रावधान रूपमा नयाँ देखिए पनि सारमा पुरानै प्रचलन हावी छ । यसले अवला र कमजोर बीचको अन्तर कायम छ । लोकतन्त्रको महसुस कहि कतै पनि छैन् । विस्तृत शान्ती सम्झौता विरूद्ध ममाथि अन्तरघात भएकोछ । सत्य निरूपन तथा मेलमिलाप आयोग नाममा मात्र सिमीत छ । आयोग खोलेर राजनितिक कर्मचारी पाल्ने धन्दा भएको छ । राज्यको ढुकुटी सखाप पार्ने मेलोमेसो छ ।
महाशय, परिवर्तनको समर यात्रामा जातपात, धर्म, लिंगभन्दा माथि उठ्यौं । रगत नाताभन्दा बर्गिय नातालाई प्राणभन्दा प्यारो ठान्यौं । सहिदको सपना र क्रान्तिको कार्यभारलाई आत्मसात गर्दै केन्द्रमा राख्यौं । तिमीले बुर्जुवा समाज र शिक्षालाई तिलाञ्जली दिन सिकायौं । र, त हामी साम्यवादी, समाजवादी समाज निर्माणका लागि वर्ग संघर्षको बाटो अंगाल्यौं । मुक्ति र मृत्यूको सपथ खायौं । जनवादी स्कूलिङ्गमा विना विभेद एउटा मधेसको छोरो पहाडको छोरीसँग जनवादी जीवन अंगाल्यौं । एउटै परिवार र समाजमा सजिन मेहनत गर्यौं । घर परिवार र समाजले पचाउन नसक्ने कार्य हामीले पचाउन साहस गर्यौं । पचायौं पनि । र, जीवनभर यो निरन्तरतालाई अविचलित प्रदर्शन गरिरहनेछु । हामी रतीभर विचलित छैन महोदय । बरु तिमीहरु विचलित भयौं । कलंकको टिका थाप्यौं । दुनियाँ हसायौं । जताततै हण्डर ठक्कर खायौं । कम्युनिष्ट विचार र प्रचण्डपथीय सिद्धान्तलाई बेचि खायौं । तिमीहरु प्नि अन्तत उही र उस्तै वर्गमा फेरियौं । हामी फेरेका छैन महोदय । फेरिने पनि छैनौं । हाम्रो यात्रा जारी छ, निरन्तर जारी रहन्छ पनि । जहाँ भएपनि जहाँ रहेपनि विचार मर्ने छैन् हाम्रो । विचार त अजर अमर भएर प्रज्वलित हुनेछ । किनभने विचारको जग हामी निर्माण गरिसकेका छौं । जीवन त निर्माण हो महोदय । सकारात्मक विधिको निर्माण होस् वा नकारात्मक तरिकाको निर्माण होस् । सबै जीवन आखिर जीवन नै हो ।
प्रधानमन्त्री महोदय, तिमीहरुकै कारण आज म यो दुर्दशा भोग्दै छु । र, तिमीहरुको निजी स्वार्थ पुरा गर्न बाध्य छु । जेल भोगेर भएपनि तिमीहरुको बाँकी सपना साकार पार्न विवश छु । मैले विगत १० वर्षमा पार्टीको नाममा अनैतिक लाभ उठाउने कुचेष्टा गरिनँ । जुन प्रवृति आज पार्टी सतहमा देखिन्छ । यो सत्यता तिमीहरुको बीचमा छैन्, जनताको बीचमा छ । तिमीहरु अब जनतामा निर्भर छैनौं । दलाल र भरौटेहरुमा निर्भर छौं । त्याग, तपस्या र बलिदानको मुनाफा तिनै शामन्त दलाल र जमिनदारहरुको खल्तीमा छ । त्यसैले तिमी आत्तिएका छौं । डिनरमा मातिएका छौं । किनभने तिम्रो वरिपरि आज थुप्रै क्रान्तिकारी सर्वहाराका खोस्टाहरु जन्मेका छन् । जो १६ हजार सहिदको वर्ग दुश्मनको पँक्तिमा अंकित थियो । तिनै वर्गसँग आज तिमीले घाँटी जोडेका छौं । सहिदका सपना चकनाचुर भएको छ । र, त केवल १० वर्षको त्याग, तपस्या र बलिदानमाथि बिजातीय वर्गको अवसर र संरक्षण छ ।
सर्वोच्च कमाण्डर प्रचण्ड ज्यू, आज १० बर्षे जनयुद्ध र सहिदको सपना किन धज्जी हुदैछ ? यसको जवाफ जाहियो महोदय । हामी जस्ता जिउँदो सहिद, घाईते, अपांग र बन्दी बेपत्ता परिवारलाई सहिदको सपना चाहियो । यसैमा तिम्रो भलो छ, नभए तिमीहरुलाई फेरी पनि बाँचुन्जेल भुत बनेर तर्साइरहनेछ । महोदय, वर्ग संघर्षको मैदानमा फरक फरक सोच चिन्तन र विचारको विकास स्वभाविक विषय र प्रकृया हो । यो माक्र्सवादी विज्ञानको नियम पनि हो । तर त्यसलाई एक ठाउँमा गोलबन्ध गर्न सकेनौं तिमीले । आज ति सारा फरक फरक बैचारिक आस्थाहरु विभक्त भएर आफ्नै स्वर्गको सपनामा भौतारिदैछ । आन्दोलन र क्रान्तिको कार्यभार कमजोर बन्दैछ । हामी त्यसैको सिकार भएका छौं महोदय । तिमी सेना र पार्टी दुबैको सर्वोच्च कमाण्डर भएर पनि पार्टीलाई एक ठाउँमा राख्न सकेनौं । न त तिमीले आफ्नो जिम्मेवारीलाई लोकतान्त्रिककरण गरेर पार्टी फुटलाई जोगायौं । आज हाम्रो आदर्शमाथि विजातिय वर्गको रजाई छ । जिम्मेवारको हिसावले यो सबै इतिहासको जिम्मेवार तिमी हौं महोदय ।
प्रधानमन्त्री महोदय, कुन शब्दले सम्बोधन गरौं ? सम्बोधनको अर्थ तिमीले सखाप बनायौं । प्रधानमन्त्री भनौं वा सर्वोच्च कमाण्डर ? तिमी सर्वोच्च कमाण्डर हुँदा तिम्रो निर्देशनमा घटेको घटना हो यो । आज तिमी प्रधानमन्त्री÷सत्तामा हुँदा तिम्रै निर्देशनमा म जेल परेको छु । घटना र नेतृत्व एउटै हो । घटनाको प्रकृति मात्र फरक छ महोदय । शान्ति प्रकृयापछि पार्टी विचार विपरित विभिन्न आरोपितहरुलाई तिम्रो संरक्षण छ । तर म राज्यसँग भएको विस्तृत शान्ति सम्झौताको मापदण्डमा पर्छु महोदय । तर किन संरक्षण र सहयोग छैन् मलाइृ ? हिजो जेजस्तो कमिकमजोरी भएपनि तिमीले नै सारा जिम्मा लिने साहास गथ्र्यौं । तर आज तिमी किन साहास गरेनौं÷गर्दैनौं पनि ? आज तिम्रो साहास कुन अँध्यारो कोठाको स्वार्थमा विलय भयो ?
महोदय, मलाई कानुन थाहा छैन् । जसरी भएपनि म जस्ता जिउँदो सहिदहरुको उद्धार हुनुपर्छ । आज तिमी जुन कुर्सी ओग्टेका छौं । त्यो हामीहरुकै उपज हो । दिनरात जनताको काममा पुलिस प्रशासन धाइरहँदा कहिले सूचनासम्म मिलेन ममाथिको मुद्दा । आफैपनि खोजविन गर्दा समेत कहिल्यै यस्तो कुरा भेटिनँ । कमिशनको खेलमा तिम्रो पुलिस प्रशासन र अरअदालत झुक्याएर फसाउनेमा माहिर छ । र त आज एक्कासी पुरानै फैसला भएर आयो । यो कहाँको नियम हो ? कसले गर्यो षड्यन्त्र र अन्तरघात ? वैचारिक आस्था फरक हुँदैमा षड्यन्त्रको तानाबना छ यहाँ । तिमीले गरेको विस्तृत शान्ति सम्झौताको कार्यान्वयण कहाँ छ आज ? तिमीले बनाउन लगाएको सत्य निरुपण तथा मेलमिलाप आयोग कहाँ छ ?
प्रधानमन्त्री महोदय, जिम्मेवार सानो वा ठूला जे भएपनि जिम्मेवारी नै हुन्छ । तर भोगाईको हिसाबले फरक अवश्य हुन्छ । जुन भोगाई म भोग्दै छु । कुकुरको पनि आफ्नो सिमा हुन्छ रे । जुन दल र पार्टीको नेतृत्वमा राज्यको बागडोर हातमा आयो । सबैले आफ्नो दुनो सोझ्याउने खेल गर्यो । तर तिमी किन भयवित छौं ? थाहा छैन् भने पछाडी फर्केर हेर सत्य आखिर के हो । १० वर्ष विताएको जति पीडाको महसुस जीवनमा भएन्, आज उति पीडा बोध हुँदैछ । मलाई स्मरण छ महोदय, जुन कारण म जेल परेको छु । त्यसको प्रमुख दोषी तिमी हौं । कार्यान्वयणको हिसाबले अरु पनि छन् । तर तिनीहरु अहिले तिम्रो कार्यकर्ता भएर मुक्त छन् । त्यतिबेला पार्टी चलाउन धौं धौं पर्दा तिमीले निर्देशन दियौं र त्यही मुताविक घटेको घटना हो यो । त्यतिबेला धुप्रै समस्याको सामाधान भएको थियो । यो घटनामा मेरो आमाबुवा समेत प्रहरीको यातनाले मानसिक सन्तुलन गुमाएका छन् । नभए अहिले पनि मेरो घर परिवारमा गएर हेरे हुन्छ । म फगत वयान गरेको छैन् । हामीसँग के दुश्मनी छ आज महोदय ? के मान्छेले भनेझै कम्यूनिष्टहरु जड, संकिर्ण र निरँकुश साँच्चिकै हुन्छ ? काम नलाग्ने बुढापाकाहरुलाई मारि सिध्याउँछन् ? होइन् भने यो पत्रको पीडा निराकरण हुनुपर्छ ।